Zelfbescherming: de burger

Deze brochure windt er geen doekjes om: het individu moet voor zichzelf zorgen....

In de bovenstaande brochure legt de schrijver ook uit dat hij het standpunt vertegenwoordigt dat door de regering en de NVL (De Ned. Vereeniging voor Luchtbescherming) wordt uitgedragen. De overheid was zich er pijnlijk van bewust dat zij niet afdoende voor de burger zou kunnen instaan. De burger was zelf aan zet. 

De zelfbescherming van de burger werd georganiseerd in de blokbescherming. Met het argument dat samenwerking tot grotere mogelijkheden en grotere kans op redding zou leiden werden burgers aangespoord zich aan te melden bij de blokploegen. Daarnaast moest elke burger ook verantwoordelijkheid nemen voor zijn eigen huishouden. Blokbescherming en zelfbescherming zijn dus wel verschillende termen maar bedoelden eigenlijk hetzelfde: zelfredzaamheid van burgers bevorderen, zowel individueel als in groepsverband. 

Een oproep van dhr Wordeling uit de Rochussenstraat in Rotterdam. Waarschijnlijk een blokhoofd?

Pamflet van een landelijke voorlichtingsactie van de "hoofd inspectie voor de bescherming van de bevolking tegen luchtaanvallen".

De verantwoordelijkheid voor eigen huis

Een registratiekaart die aan de binnenzijde van de voordeur of bij de elektriciteitsmeter kon worden opgehangen vermeldde alle inwoners van het pand.

Zo kon snel gecontroleerd worden of alle inwoners in een getroffen pand waren gered..of niet...  

Links een gedrukt exemplaar uit Rotterdam, rechts een getypte versie uit Hoogezand.

Een pamflet uit Winschoten spreekt niet over zelfbescherming maar gezinsbescherming en legt uit wat er aan maatregelen genomen kunnen worden om het hele gezin te sparen. 

Een zelfde soort insteek kiest kapitein A.W. Claasen in zijn brochure over voorzorgs- een beveiligingsmaatregelen met het oog op gasaanvallen. Deze brochure is gericht aan de gezinshoofden. 

Dat gezins- en blokbescherming hand in hand gaan wordt uitgelegd in de rechter brochure. Op de achterzijde staat ook de inhoud vermeld van een drietal gezinsbeschermings-cursussen. 

Een andere brochure voor zelfbescherming bij luchtgevaar is nummer honderd uit de Libellen-serie van Bosch en Keuning: "Hoe kan ik mij beveiligen?" 

Het nationaal consultatiebureau voor luchtbescherming in Hilversum bracht ook een brochure uit met practische wenken voor klein en groot: "Hoe bescherm ik mij tegen luchtaanvallen?"

Soms kostte het wat moeite om het gezond verstand aan te boren. Bij de gevechten en en rond Rotterdam in mei 1940 stonden mensen niet alleen op straat toe te kijken maar soms zelfs van dichtbij de schutters aan te moedigen... ze hadden nog geen idee van het gevaar voor zichzelf. Posters om mensen te bewegen een schuil-plaats te zoeken en een metalen bord afkomstig uit Alkmaar.

Allerlei brochures werden uitgebracht om juist de burger te doordringen van de gevaren.

Een pamflet met maatregelen voor zelfbescherming uit de gemeente Winschoten. In de gemeente Breda werden de adviezen achter op de meterkaart gedrukt.

Door middel van een overdruk van een artikel uit het blad "Pro Cive" waarschuwt het hoofd van de luchtbeschermingsdienst in Winschoten de inwoners voor het gevaar van een ander model brandbommen. In dit artikel wordt benadrukt dat deze (Engelse) brandbommen vaak wel door de burger met water en zand te bestrijden zijn.

Een papieren zak voor zand. Waarschijnlijk bedoeld om op zolder of in hogere delen van het huis snel een brandbom te kunnen doven. 

Een verbanddoosje voor touristen...ook onderweg kon er van alles gebeuren. Deze ongebruikte doos komt uit Wolphaartsdijk, Zeeland. Aan de K-nummers op de verpakkingen, gebruikt voor de papierdistributie, is ter herleiden dat dit doosje tussen 1941 en 1945 geproduceerd is. 

Een SOS verbanddoosje. Klein genoeg voor een binnenzak. Zou dit genoeg zijn in een noodsituatie? 

Een speciale gasdoos  / verbanddoos van Brocapharm